Kripto para piyasasındaki dalgalanma ve bilgi eksikliği, dolandırıcılar için uygun bir zemin oluşturmaktadır. Gerçekçi olmayan yüksek getiri vaatleri, "ücretsiz kripto para" kampanyaları ve sahte yatırım platformları en sık görülen yöntemlerdir.
Kripto Dolandırıcılığının Yaygın Türleri
- Sahte yatırım platformları: Gerçek bir borsa görüntüsü veren, ancak para çekimine izin vermeyen web siteleri.
- Ponzi/piramit yapıları: Yeni yatırımcıların parasıyla eski yatırımcılara "kazanç" ödemesi yapılan sistemler.
- Sahte cüzdan uygulamaları: Kullanıcının özel anahtarını (private key) çalan taklit mobil uygulamalar.
- Sosyal medya üzerinden influencer dolandırıcılığı: Ünlü isim veya hesap taklit edilerek yapılan yatırım çağrıları.
Hukuki Nitelendirme
Bu tür eylemler, somut olayın özelliklerine göre Türk Ceza Kanunu'nun 157 ve 158. maddelerinde düzenlenen dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirilir. Kripto varlığın "bilişim sistemi aracılığıyla" transfer edilmiş olması, nitelikli hâlin uygulanmasına yol açabilir.
Delil Toplama ve Şikayet
Kripto işlemlerinin blok zinciri üzerinde kayıt altında olması, delil toplama açısından bir avantajdır. İşlem geçmişi (transaction hash), cüzdan adresleri, platformla yapılan yazışmalar ve para transferine ilişkin banka/borsa kayıtları saklanmalıdır. Bu deliller ile birlikte Cumhuriyet Savcılığına veya kolluk kuvvetlerine (Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü) başvurulabilir.
Uluslararası Boyut
Dolandırıcılık platformlarının çoğu yurt dışında barındırıldığından, soruşturma süreci uluslararası adli yardımlaşma mekanizmalarını gerektirebilir. Bu durum süreci uzatabileceğinden, mağdurların delillerini eksiksiz ve zamanında toplaması büyük önem taşır.